CFU betekent colony forming units: het aantal levende micro-organismen per portie. Een product met 40 miljard CFU bevat vier keer zoveel als een product met 10 miljard. Dat is niet automatisch beter: de keuze van de stammen, het overleven van maagzuur en of het aantal gegarandeerd is tot het einde van de houdbaarheid tellen net zo zwaar als het getal.
1. Wat CFU precies betekent
CFU is een telmethode uit de microbiologie: een monster wordt op een voedingsbodem uitgestreken en elk micro-organisme dat zich kan vermenigvuldigen vormt één zichtbare kolonie. Het aantal kolonies is de telling.
CFU telt alleen levende micro-organismen. Dode cellen vormen geen kolonie. Daarom hangt het getal samen met opslag en houdbaarheid. CFU zegt iets over hoeveelheid, niet over identiteit of kwaliteit: twee producten met 10 miljard CFU kunnen totaal verschillende organismen bevatten. Ook gisten tellen mee: Saccharomyces boulardii is een gist en wordt ook in CFU uitgedrukt.
2. 10 miljard tegenover 40 miljard: het echte verschil
| Formule met 10 miljard CFU | Formule met 40 miljard CFU | |
|---|---|---|
| Culturen per portie | 10 miljard CFU | 40 miljard CFU |
| Aantal stammen | 6, waaronder S. boulardii (een gist) | 23 |
| Prebioticum | Inuline | Inuline |
| Capsule | Vegan capsule | Capsule met vertraagde afgifte |
| Portie | 2 capsules per dag | 1 capsule per dag |
| Capsules per pot | 90 (45 dagen) | 60 (60 dagen) |
De capsule met vertraagde afgifte is een bewuste formuleringskeuze: maagzuur is ongunstig voor veel levende culturen, en een capsule die pas lager in het spijsverteringskanaal opengaat, is één manier om daarmee om te gaan.
3. Is meer CFU altijd beter?
Nee. Onderzoek naar levende culturen is vrijwel altijd stamspecifiek: studies worden gedaan met benoemde stammen in bepaalde doseringen. Een resultaat voor de ene stam geldt niet voor een andere. De nuttige vraag is dus niet “hoeveel?”, maar “hoeveel van wat?”
4. Hoeveel CFU heeft een probioticum nodig?
Er is geen algemeen vastgestelde drempel. Producten variëren van ongeveer één miljard tot meer dan honderd miljard CFU per portie. Vergelijk een product liever met de doseringen uit onderzoek naar de stammen die het echt bevat.
5. CFU of stammen: wat telt zwaarder?
CFU is hoeveelheid, het aantal stammen is diversiteit. De meeste stammen komen uit twee geslachten: Lactobacillus (vooral geassocieerd met de dunne darm) en Bifidobacterium (vooral de dikke darm). Meer stammen betekent bredere dekking, maar een vast totaal verdeeld over 23 stammen betekent minder van elke afzonderlijke stam dan bij zes. Het zijn verschillende ontwerpkeuzes, geen betere en slechtere versies.
6. Waar let je op op het etiket?
- Volledige stamnamen: geslacht, soort en stamaanduiding, bijvoorbeeld Lactobacillus rhamnosus GG.
- CFU per portie, en hoeveel capsules een portie is.
- Wanneer het CFU-getal gegarandeerd is (zie hieronder).
- Of er een prebioticum in zit, zoals inuline (dan heet het een synbioticum).
- Type capsule: standaard, vertraagde afgifte of maagsapresistent.
- Bewaaradvies: sommige producten moeten in de koelkast, andere niet.
7. CFU bij productie of aan het einde van de houdbaarheid?
Levende culturen nemen in de loop van de tijd af. Een fabrikant kan het aantal vermelden bij productie (hoger, zegt niets over later) of tot het einde van de houdbaarheid (het minimum op de houdbaarheidsdatum, de informatiefste vermelding). Eerlijk is eerlijk: de productpagina’s van JeaKen vermelden CFU per portie, maar nog niet welke van de twee methoden wordt gebruikt.
8. Probiotica en de regels voor claims
Dit artikel beschrijft wat de producten bevatten, niet wat ze doen. In de EU (en het VK) mogen gezondheidsclaims voor voedingssupplementen alleen worden gebruikt als ze in het officiële claimregister staan, en er is geen enkele gezondheidsclaim voor probiotica of levende culturen toegestaan. Daarom worden veel producten verkocht als “levende culturen”.
9. De twee JeaKen-formules
Beide worden in het Verenigd Koninkrijk gemaakt en combineren levende culturen met prebiotische vezel (inuline).
- JeaKen probiotica met prebiotica – 10 miljard CFU: zes culturen waaronder Saccharomyces boulardii, 2 capsules per dag, 90 capsules.
- JeaKen probiotica met prebiotica – 40 miljard CFU: 23 culturen in capsules met vertraagde afgifte, 1 capsule per dag, 60 capsules.
Kiezen: de 40-miljardformule is één capsule per dag en per dag meestal voordeliger. Kies de 10-miljardformule als je specifiek Saccharomyces boulardii wilt of liever een lager aantal CFU hebt. De actuele prijs staat op elke productpagina.
Veelgestelde vragen
Wat betekent CFU?
CFU staat voor colony forming units (kolonievormende eenheden): het aantal levende micro-organismen per portie dat zich kan vermenigvuldigen. Het telt alleen levende organismen en zegt iets over de hoeveelheid, niet over welke organismen erin zitten.
Is 40 miljard CFU beter dan 10 miljard?
Niet automatisch. Het zijn vier keer zoveel levende culturen, maar onderzoek naar levende culturen is stamspecifiek: welke organismen erin zitten, is net zo belangrijk als hoeveel.
Hoeveel CFU moet een probioticum hebben?
Er is geen algemeen vastgestelde drempel en geen toezichthouder publiceert een aanbevolen CFU-inname. Producten op de markt variëren van ongeveer één miljard tot meer dan honderd miljard CFU per portie.
Wat is belangrijker: CFU of stammen?
Ze beantwoorden verschillende vragen. CFU is hoeveelheid; het aantal stammen is diversiteit. Omdat onderzoek wordt gedaan met afzonderlijke, benoemde stammen, zegt de identiteit van de organismen meestal meer dan het totale aantal.
Geldt het CFU-getal bij productie of aan het einde van de houdbaarheid?
Dat verschilt per fabrikant en hoort op het etiket te staan. Een aantal bij productie is hoger dan wat op de houdbaarheidsdatum over is. Een aantal dat gegarandeerd is tot het einde van de houdbaarheid is de informatiefste vermelding.
Wat is het verschil tussen een probioticum en een prebioticum?
Probiotica zijn levende micro-organismen. Prebiotica zijn voedingsvezels, zoals inuline, die als voedingsbodem voor die culturen dienen. Een product met beide heet een synbioticum.
Waarom staat hier niet wat probiotica doen?
Omdat er in de EU en het VK geen enkele gezondheidsclaim voor probiotica of levende culturen is toegestaan. Daarom beschrijft dit artikel de samenstelling.
Bronnen
- Hill C. et al. (2014), ISAPP-consensus over de definitie van probiotica, Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology — inclusief het principe dat bewijs stamspecifiek is.
- Gibson G.R. et al. (2017), ISAPP-consensus over de definitie van prebiotica, Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology.
- FAO/WHO (2001–2002) — de definitie van probiotica als levende micro-organismen in voldoende hoeveelheden.
- EU-register van voedings- en gezondheidsclaims en adviezen van de EFSA over claims voor darmmicro-organismen.
Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding.
